Słońce zamiast lasera. Nowy sposób na technologie kwantowe

11 sierpnia 2026, 10:45

Technologie kwantowe mają problem z prądem. Chłodzenie nadprzewodzących procesorów do temperatur bliskich zera bezwzględnego pochłania kilkanaście kilowatów na urządzenie, pułapki jonowe wymagają rozbudowanej infrastruktury, a nawet pozornie „lekkie" źródła fotoniczne opierają się na laserach — urządzeniach emitujących moc rzędu miliwatów kosztem watów pobieranych z sieci, w dużej mierze traconych na stabilizację widma i chłodzenie. W obliczu rosnącego zapotrzebowania na infrastrukturę kwantową to coraz poważniejsze ograniczenie, zwłaszcza tam, gdzie prądu po prostu brakuje — w kosmosie czy na stacjach polarnych.



W etruskim mieście odkryto rytualną studnię z nienaruszonymi darami i ludzkimi szkieletami

7 sierpnia 2026, 14:50

Na terenie starożytnego etruskiego miasta Kainua, w pobliżu Marzabotto we włoskiej prowincji Emilia-Romania, archeolodzy odkryli wyjątkową rytualną studnię zawierającą doskonale zachowane dary wotywne oraz szczątki dwóch ludzi. Znalezisko dostarcza nowych informacji o religii Etrusków, kulcie wody oraz rytuałach towarzyszących zakładaniu i opuszczaniu miast.


H. erectus czy P. boisei? Ślady sprzed 1,4 miliona lat mogą znacząco zmienić naszą wiedzę

31 lipca 2026, 15:57

W północnej Kenii, w formacji Koobi Fora nad jeziorem Turkana, zespół badaczy z USA i Kenii odkrył wyjątkowe stanowisko skamieniałych śladów stóp sprzed około 1,43 miliona lat. Odciski zachowane na jednej powierzchni dawnego brzegu jeziora dokumentują grupę ośmiu hominidów poruszających się razem w tym samym miejscu i czasie.


W słynnej jaskini Hohle Fels archeolodzy znaleźli dwa niezwykłe ptaki

31 lipca 2026, 08:43

Sztuka epoki lodowej z Gór Szwabskich wzbogaciła się o dwa niezwykłe znaleziska. Zespół archeologów z Uniwersytetu w Tybindze natrafił w słynnej jaskini Hohle Fels na dwie figurki ptaków wyrzeźbione w kości mamuciej. Odkrycie to pokazuje, jak precyzyjnie ludzie żyjący na tych terenach 40 tysięcy lat temu obserwowali otaczający ich świat i jak precyzyjnie potrafili go oddawać.


Czerniak u sumików to już czwarty nowotwór zakaźny zidentyfikowany przez naukę

27 lipca 2026, 10:47

Od 2012 roku wędkarze i biolodzy zaczęli zauważać coś niepokojącego u sumików karłowatych (Ameiurus nebulosus) żyjących w jeziorze Memphremagog, które leży w stanie Vermont w USA i prowincji Quebec w Kanadzie. Coraz więcej ryb miało na skórze czarne zmiany, które histopatolodzy zidentyfikowali jako czerniaka złośliwego. W latach 2014–2017 dotyczyło to nawet 23–37% badanych osobników. Emily E. Curd z University of Vermont, Samuel F. M. Hart z University of Utah i ich współpracownicy postanowili zweryfikować odważną hipotezę – nie mamy do czynienia ze zwykłym nowotworem, lecz z nowotworem zakaźnym, przenoszącym się pomiędzy poszczególnymi osobnikami niczym pasożyt.


Co o Całunie Turyńskim mówią najnowsze wyniki badań DNA?

22 lipca 2026, 09:17

Międzynarodowy zespół naukowy, którym kierowali Gianni Barcaccia i Andrea Squartini z Uniwersytetu w Padwie oraz Alessandro Achilli z Uniwersytetu w Pawii we współpracy z badaczami z Wielkiej Brytanii, USA i Kanady oraz Pierluigim Baimą Bollone, opublikował na łamach Scientific Reports wyniki nowej analizy śladów DNA zachowanych w oficjalnej kolekcji próbek pobranych z Całunu Turyńskiego w 1978 roku. W odróżnieniu od wcześniejszych badań opartych na amplifikacji PCR, tym razem zastosowano sekwencjonowanie metagenomiczne nowej generacji, pozwalające na bezstronną analizę całego materiału genetycznego znajdującego się na tkaninie – bez wcześniejszego wybierania konkretnych fragmentów DNA do namnożenia.


Obóz następców Aleksandra Wielkiego. Hellenistyczny epizod w stepach Uzbekistanu

10 lipca 2026, 08:28

Zespół czesko-uzbeckich archeologów, w tym Ladislav Stančo z Uniwersytetu Karola w Pradze i Shapulat Shaydullaev z Uniwersytetu Państwowego w Termezie, od kilku lat przeczesuje dawne pogranicze baktryjsko-sogdyjskie. To kraina na styku dzisiejszego Uzbekistanu i Afganistanu, gdzie w III–II wieku p.n.e. rządzili greccy władcy, spadkobiercy imperium Aleksandra Wielkiego. Znane są tu warownie takie jak Kurganzol czy Uzundara, strzegące górskich przełęczy. Znacznie mniej wiadomo było jednak o zwykłych osadach na ich zapleczu. I to właśnie miało zmienić badania Iskandar Tepa.


Szabrownicy trafili na nieznaną willę w okolicy, w której bywali dobrzy cesarze

18 czerwca 2026, 10:06

Był lutowy poranek, kiedy policja metropolitalna Rzymu odebrała informacje, że na terenie Castel di Guido ktoś prowadzi nielegalne wykopaliska. Szabrownicy przyszli w nocy z koparkami, zostawiając po sobie głębokie bruzdy i hałdy ziemi. Przyszli po łupy. Trafili na coś, czego się nie spodziewali.


„Wachlarz” pod Antarktydą. Ma wpływ na ruch olbrzymich lodowców

9 czerwca 2026, 08:46

Lądolód pokrywa ponad 99% Antarktydy, ukrywając podłoże skalne przed bezpośrednią obserwacją. Dopiero nowoczesne techniki – przede wszystkim radarowy pomiar grubości lodu – pozwoliły w ostatnich latach na mapowanie podlodowej topografii z rosnącą dokładnością. Gdy naukowcy przyjrzeli się uważnie obrazowi dna pod lodem Antarktydy Wschodniej, dostrzegli coś zaskakującego: rozległy sektor kontynentu, rozciągający się od Zatoki Prydza po Góry Transantarktyczne i od wybrzeża aż po 85° szerokości geograficznej południowej, kryje kilkadziesiąt ułożonych promieniście podłużnych kotlin.


Białka z zębów sprzed 400 tysięcy lat odkrywają tajemnice Homo erectus

21 maja 2026, 08:36

Naukowcy z Chińskiej Akademii Nauk – wśród nich Qiaomei Fu, Kai Zhou i Xiaotian Feng – wyekstrahowali i przeanalizowali białka z zębów sześciu Homo erectus ze środkowego plejstocenu. Uzyskane przez nich wyniki, które zostały opublikowane w Nature, rzucają nowe światło na ewolucję człowieka i powiązania między różnymi liniami hominidów.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy